​

             ประเทศไทยได้นำการประกันคุณภาพการศึกษาบรรจุในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เพื่อให้เป็นเครื่องมือ
ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยกำหนดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษา 2 ระบบ ได้แก่ ระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน (Internal Quality Assurance : IQA) และระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายนอก (External Quality Assurance : EQA) ที่เชื่อมโยงหนุนเสริมกันและกันเพื่อการพัฒนาคุณภาพ โดยการประกันคุณภาพการศึกษาเป็นกระบวนการที่เป็นหลักประกันว่าสถานศึกษาจะปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ มีผลลัพธ์ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ และใช้เป็นหลักประกันว่าจะมีการปรับปรุงพัฒนาเพื่อยกระดับมาตรฐานคุณภาพให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศกฎกระทรวงว่าด้วยการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2561 ที่กำหนดให้
ต้นสังกัดและสถานศึกษานำผลการประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอกมาใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษา
(กฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา 2561, หน้า 4) เพื่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่องให้เหมาะสมกับอัตลักษณ์และบริบทของตนโดยเน้นเป้าหมายคือคุณภาพของผู้เรียนเป็นสำคัญ

​

             สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) มีฐานะเป็นองค์การมหาชน ตั้งขึ้นตามมาตรา 49

แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มีหน้าที่พัฒนาเกณฑ์ วิธีการประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอก และทำการประเมิน
ผลการจัดการศึกษาเพื่อให้มีการตรวจสอบคุณภาพของสถานศึกษา และให้มีการประเมินผลคุณภาพภายนอกของสถานศึกษาทุกแห่ง
อย่างน้อยหนึ่งครั้งในทุกห้าปีนับตั้งแต่การประเมินครั้งสุดท้าย (พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2545, หน้า 28-29)
ในการทำหน้าที่ประเมินผลคุณภาพภายนอกของสถานศึกษา สมศ. ดำเนินการประเมินผลและติดตามตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐาน
การศึกษาของสถานศึกษา และจัดส่งรายงานผลการประเมินและการติดตามตรวจสอบดังกล่าว พร้อมข้อเสนอแนะเพื่อให้ใช้เป็นแนวทาง
ในการปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษาต่อไป (กฎกระทรวงว่าด้วยการประกันคุณภาพการศึกษา 2561, 2561, หน้า 4) โดยที่ผ่านมา
ในการประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอกของ สมศ. พบว่าภายหลังจากสถานศึกษาได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกจาก สมศ. สถานศึกษายังขาดการดำเนินการพัฒนาปรับปรุงคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาแบบทันทีทันใดและต่อเนื่อง ทำให้ข้อสังเกตหรือข้อชี้แนะ
จากการประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอกไม่เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนา หรือยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาเท่าที่ควร รวมถึงระบบ
เชื่อมโยงการประเมินภายนอกกับสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัดเพื่อส่งเสริมให้เกิดการนำผลการประเมินไปใช้ยังไม่เป็นรูปธรรมและ
เป็นที่เข้าใจตรงกัน (สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา, 2564, หน้า 4) สมศ.ในฐานะหน่วยงานกลาง ที่ใช้กลไก
การประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอก ผลักดันการพัฒนาการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง แรกเริ่มได้แต่งตั้งคณะทำงานส่งเสริมการนำผลประเมินไปใช้พัฒนาคุณภาพสถานศึกษา โดยคณะทำงานได้ร่วมกันกำหนดมาตรการเพื่อส่งเสริมการนำผลการประเมินภายนอกไปใช้พัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา และให้มีศูนย์ประสานงาน สมศ. (นำร่อง) ทำหน้าที่ในการส่งเสริมการนำผลประเมินภายนอกไปใช้ พัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา จำนวน 4 แห่ง จาก 4 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา เพื่อนำร่อง ใช้รูปแบบการส่งเสริมสถานศึกษาในการนำผลการประเมินคุณภาพภายนอกไปพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา ซึ่งได้ดำเนินการศึกษานำร่องในระยะที่ 1
เมื่อปลายปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เพื่อศึกษาความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และเกิดอรรถประโยชน์ และนำผลที่ได้จากการศึกษานำร่อง
ในระยะที่ 1 มาพัฒนาปรับปรุงเพื่อจัดทำเป็นขั้นตอนปฏิบัติการส่งเสริมการนำผลประเมินไปใช้พัฒนาคุณภาพสถานศึกษาในระยะที่ 2
ก่อนจะขยายผลไปสู่ 18 กลุ่มจังหวัดของประเทศ และเขตปกครองพิเศษหรือกรุงเทพมหานคร ปัจจุบันมีภาคีเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาหรือศูนย์ประสานงาน จำนวน 27 แห่งประกอบด้วย  1) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  2) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  3) มหาวิทยาลัยนครพนม 
4) มหาวิทยาลัยนเรศวร  5) มหาวิทยาลัยพะเยา  6) มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี  7) มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม 
8) มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ  9) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่  10) มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี  11) มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
12) มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม  13) มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา  14) มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม 
15) มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี  16) มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์  17) มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต  18) มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
19) มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด  20) มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์  21) มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี 22) มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง  23) มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร  24) มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา  25) มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา  26) มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์  และ 27) มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี  โดยปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 มีสถาบันอุดมศึกษาเข้าร่วมเป็นภาคีเครือข่ายเพิ่มอีก 3 สถาบัน ได้แก่  28) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 29) มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช และ 30) มหาวิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา
รวมทั้งสิ้น 30 สถาบันอุดมศึกษา เพื่อดำเนินโครงการส่งเสริมการนำผลประเมินไปใช้พัฒนาคุณภาพสถานศึกษา ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดย สมศ. ได้ประสานความร่วมมือกับสถาบันอุดมศึกษาในนาม ศูนย์ประสานงาน สมศ.  หน่วยงานต้นสังกัด
ของสถานศึกษา และผู้ทรงคุณวุฒิ ภายใต้แนวคิด “ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมพัฒนา” โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสนับสนุนส่งเสริมให้สถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัดของสถานศึกษา นำข้อเสนอแนะที่ได้จากผลการประเมินคุณภาพภายนอกไปปรับปรุงพัฒนา โดยมีสถาบันอุดมศึกษา
เป็นพี่เลี้ยง (Mentor) และผู้ทรงคุณวุฒิ (Resources list) ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา (Consultant)  ให้ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงพัฒนา
และหน่วยงานต้นสังกัดทำหน้าที่สนับสนุนส่งเสริมและร่วมจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษา